Kako su beogradski krajevi dobili imena

Iako veći deo života  provedemo u jednom kraju, malo toga znamo o njegovoj istoriji. Ako ste se ikad pitali kako su krajevi grada u Beogradu dobili nazive, obavezno pročitajte ovaj tekst.

Zvezdara

Deo Zvezdare se nalazi na brdu koje se nekada zvalo Veliki Vračar. Krajem osamdesetih godina XIX veka odlučeno je da se tu podigne opservatorija – zvezdarnica. Celo ovo područje bilo je 1952. godine podeljeno na Stari Đeram i Zvezdaru, a osam godina kasnije njihovim spajanjem nastaje današnja Zvezdara.

Zvezdara - 4zida.rs

Medaković

Ime je dobio po novinaru Miloradu Medakoviću, Njegoševom biografu, koji je inače rođen u Liki.

medakovic - 4zida.rs

Dušanovac

Odmah posle Prvog svetskog rata počelo je da raste naselje u istočnom delu Beograda, na imanjima čiji je vlasnik bio Dušan Spasić. Tako je i ceo kraj dobio ime Dušanovac.

dusanovac - 4zida.rs

Braće Jerković

Naselje je dobilo ime po partizanima, braći Dušanu i Nebojši Jerkoviću. Dušan je bio komandant Užičkog odreda, a poginuo je 1941. godine na Kadinjači. Proglašen je za narodnog heroja. Nebojša je bio komandant Mačvanskog odreda.

brace jerkovic - 4zida.rs

Čukarica

Ime je dobila po Čukarevoj mehani koja se nalazila na mestu današnje Crkve svetog Đorđa, na Banovom brdu, a bila je jako značajna za tadašnje stanovništvo – seljaci koji su nosili robu na pijacu tu su se zadržavali, odmarali, ponekad i ostavljali svoje zaprege. Mehanu je držao Stojko Čukara, a na ovom mestu se nalazila i Čukar česma.

Žarkovo

Postoje dve priče o nazivu ovog kraja. Prva, interesantnija, kaže da je na ovom prostoru nekada davno živeo zmaj koji je činio zla po selu. Njegova vlasnica je navodno bila baba Jula, žena po kojoj je Julino brdo dobilo ime. Jednoga dana ovom zmaju se suprotstavio vitez Žarko i spasio selo. Mesto na kojem je pala glava zmaja dobilo je ime Zmajevac, gde je pao rep – Repište, a gde je otekla krv Bele Vode. Druga verzija je manje interesantna, ali realnija. Na ovom mestu je u XVI veku živeo Promićur Žarko, a budući da turski poreski činovnici nisu znali naziv tog imanja, nazivali su ga prosto ”Žarkovo selo”.

Zarkovo - 4zida.rs

Cerak (Cerak Vinogradi)

Zvanično je deo Žarkova. Naselje je projektovano krajem 1970-ih godina. Arhitekte Marušić i Borovnica dobili su Oktobarsku Nagradu grada Beograda za projekat izgradnje ovog naselja 1985. godine. Samo ime opisuje izgled Ceraka pre pomenutog projekta – predeo je bio pod cerovom šumom i vinogradima.

cerak - 4zida.rs

Banjica

Istočni deo ovog kraja pripada Savskom vencu, dok je zapadni deo na teritoriji Voždovca. Do Drugog svetskog rata ovaj deo grada je bio poznat kao mirno poljoprivredno selo sa malim brojem stanovnika, ali i sa mnogo podzemnih termo-mineralnih voda. Čak sa preko hiljadu izvora! Po njima je Banjica dobila ime.

Vračar

Tri su priče o imenu ovog kraja tj. ove opštine. Prva datira s početka XVI veka i prema njoj je ovaj kraj dobio ime po junaku – neverniku čije je ime bilo Vračar, a koji je na tom mestu imao kolibu. Prema drugoj, ime potiče od vrapčijih polja jer je mnogo ovih ptica bilo nastanjeno na teritoriji današnjeg Vračara. Treća priča, jednostavno, kaže da su Turci verovali da na ovom mestu Srbi vračaju.

Karaburma

Na starim turskim kartama područje je imenovano kao Kajaburun (”Kaya-burun”), što na turskom znači ”stenoviti rt”.

karaburma - 4zida.rs

Senjak

Pre nego što je postao zanimljiv bogatašima, ali i stranim diplomatama, Senjak je bio brdo sa kog se pružao najbolji pogled na ostatak grada. Pošto su poljoprivrednici nekada držali seno po celom Beogradu, često je dolazilo do požara, pa je zato bilo naređeno da se ono drži na jednom mestu, a za tu namenu je izabran baš ovaj kraj, po čemu je i dobio ime.

Šumice

U ovom kraju se nalazi omanja gradska šuma. Interesantno je da se svi objekti u njoj, kao i sa njene leve i desne strane u delu koji gleda na auto-put nalaze na istoj adresi – Ustanička 125.

Vidikovac

Ni ime ovog kraja nije neka viša filozofija. Nastao je krajem sedamdesetih između Labudovog Brda i Ceraka, a ime je dobio po lokaciji sa koje se vidi veliki deo istočnog Beograda.

vidikovac - 4zida.rs

Palilula

Naziv je nastao tako što je u vreme vladavine Turaka u varoši bilo zabranjeno pušenje, kao i bilo kakva upotreba duvana na ulicama zbog opasnosti od požara. Oni koji nisu mogli bez lule, da bi je zapalili, morali su da idu van gradskih zidina. Jedno od tih mesta bila je i današnja Palilula. Druga priča o imenu ove opštine kaže da je Miloš Obrenović naredio da se neki stari zanati koji su opasni po život u zbijenim oblastima, poput puškarskog zanata i proizvodnje baruta, izmeste iz gradskih zona na prostor današnjeg Tašmajdana. Na tom prostoru je bilo zabranjeno pušenje zbog opasnosti od eksplozije. Priča se da se po izlasku odatle nailazilo na tablu u obliku lule koja je označavala da je na tom mestu pušenje dozvoljeno. Vrlo je verovatno da su obe priče razlozi zašto Palilulu danas baš tako zovemo.

Konjarnik

Kao i Medaković, pripada i Zvezdari i Voždovcu. Na Konjarniku se nalaze Učiteljsko naselje, Rudo i Denkova Bašta (prostor između hotela ”Srbija” i ulice Vojislava Ilića). Ovaj kraj su nakon Prvog svetskog rata naselili Kalmici, izbeglice Ruskog građanskog rata. U Kozarčevoj ulici su krajem dvadesetih izgradili pagodu koja im je služila kao budistički hram, a na prostoru današnjeg Konjarnika su napasali svoje radne konje, po čemu i ovaj kraj dobija ime.

Mirijevo

Jedan od najstarijih pisanih podataka važan za ime Mirijevo datira iz turskog perioda. To su katastarski popisi Beograda i okoline za period 1476.-1566. godine. U pitanju su popisi muškog stanovništva jer su muškarci bili ti koji su plaćali dažbine. Ime može da potiče od turske reči ”mirija”, što upravo znači – dažbina. Moguće je i da ime potiče od stanovništva makedonskog sela Mirovo koje je došlo u ovaj kraj bežeći od Turaka. Kroz vekove Mirijevo je imalo više imena: Mirine, Miranovac, Mirjevci, Miranje, Milijevo, Milijero, Mirova, Miriova i Miria-Nebel, u vreme kada je bilo čisto nemačko selo.

mirijevo - 4zida.rs

Dedinje

Po jednoj teoriji ime potiče od naziva ”dede”, koji se davao starešini tekije, muslimanskog manastira. Prema turskom popisu iz 1560. godine jedna od beogradskih tekija je upravo ovde imala svoje vinograde. Ipak, verovatnije je da je poreklo srpsko, sa značenjem ”dedino brdo” zbog dedinjskih dvorova porodice Karađorđević koji su građeni od 1924. do 1936. godine. Mnogi imućni Beograđani počeli su još tada gradnju raskošnijih letnjikovaca, a sa vremenom i pravih porodičnih vila baš na ovom mestu.

Miljakovac

Miljakovac I je sagrađen 1970-e, a Miljakovac II 1973. godine. Danas postoji i Miljakovac III, smešteno iza miljakovačke šume. Ovaj kraj je poznat po Miljakovačkim izvorima za koje se smatra da su jedni od najčistijih izvora u Beogradu. Navodno je ceo kraj upravo po njima dobio ime jer su mnogi Beograđani verovali da vodom sa ovih izvora mogu da se leče, te su ih nazivali ”Mili izvori”.

miljakovac - 4zida.rs

Bežanija

Ovo je najstarije naselje na teritoriji Novog Beograda. Pod svojim današnjim imenom Bežanija je poznata od 1512. godine kada je područje bilo naseljeno sa 35 srpskih porodica koje su pobegle preko reke Save u Srem posle pada srednjovekovne srpske države. Otuda i naziv.

Lion

Kraj je dobio ime po kafani ”Lion” koja se nalazila na zapadnom uglu ulica Miloša Zečevića i Bulevara. Šta znaš, možda se u budućnosti neki deo našeg grada bude zvao Kraj Sumnjivog morala.

Tags

7 comments

  • A Rakovica? Po predanju ime je dobila po rakovima, koji su, jedanput godisnje, izlazili na obale reke Topciderke, a galebovi ih lovili i to bio fantastican prizor, koji su Beogradjani u velikom broju dolazili da posmatraju. Te otud ime ovom delu grada! I zelja pokreta za spas Topciderke, da se ta vremena vrate i da reka opet bude puna rakova!

  • A Petlovo brdo?

  • A za Dorcol nema..:) inace posto je na Dorcolu bila smestena jevrejska zajednica, ugao Cara Dusana, Kralja Petra i Dubrovacke, je nazivan Dort Jol(raskrsnica puteva, jevr.), sto jotovanjem daje danasnje ime Dorcol..:)))

  • Zorav Stamenkovic /

    A gde je tu Neimar, koja je bila i opstina, pa su je pripojili opstini Vracar. Sta sa juznim bulevarom??????

  • Пише се (и каже) „у Лици“. Где ли је овај неписмени текстописац учио матерњи језик?

Оставите одговор

Vaša email adresa neće biti objavljena.

top